Di plikt

 

Medan dagen deiser over i kveld og mørke fann eg ut det var min plikt og skjenke meg eit glas kvitvin. Fordi eg berre treng det.

 

Middagen i dag var ikkje planlagt, så eg stakk innom frysaren i kjellaren da eg kom heim. Der låg kveita som var att frå julekvelden. Og eg skjøna det med ein gong at der var middagen. Med kvitvin til. I dag er akkurat ein slik dag at det passa perfekt.

 

Eg tenkjer på plikt. Plutseleg har det gått opp for meg kva det er. Eigentleg dukka det opp ein dag eg skulle parkera i ei lita gate med parkeringsautomat som vil ha pengar. Ikkje kort. Eg greidde ikkje oppspora ein mynt i verken mine lommar, eller dei som var med meg sine. Da eg sto der kom ein parkeringsvakt og eg braut ut med min frustrasjon over at det forsett finnest slike gammaldagse greier. Eg går ikkje rundt med pengar lengre. Kven gjer liksom det? Det var da eg fekk vita det, at det var mi plikt etter Vegtrafikklova ein eller annan paragraf.

 

Etter dette har det gått opp for meg alle plikter eg har. Plikter som går ut på og lese mengder av ord, side opp og side ned. I tillegg må ein lese alle endringar som skjer. Og ikkje minst hugse det. Eg skjøna plutseleg at eg lever i eit minefelt. Av plikter.

 

Alle forventningane av kva eg skal kunne. Kva eg skal greie. Og skulle eg synest noko er urimeleg har eg heilt sikkert ei plikt som motseier det. Ei plikt eg skulle ha sett meg inn i. Eg kunne sikkert ha lese om plikter dagen lang, likevel ha eg nok ikkje fått med meg alt.

 

Så i kveld trong eg vin. Og kveite i rømmesaus. Etterpå skal eg finne senga, eg treng også ei natt med god søvn. Dagen har kravd sitt, det er ikkje alltid så lett å gje seg sjølv det riktige forsvaret. Det står plikter over alt.

 

Men parkeringsvakta og eg vart gode bussar, for han vifta ikkje berre med pliktane, han var også hjelpsam.

 

Ei god natt med beddfull av vakre draumar sender eg til deg. Ikkje fordi det er mi plikt, men fordi eg ynskjer deg det.

 

Er vi mislukka?

 

Dagar med skiftande vær, som det var undertøy. Alt frå snø til strø til ingenting…..på vegane altså. Eg skiftar tankar og diskuterar med meg sjølv.

 

Tysdagskvelden er mest som slutten av veka for meg, eg har fri. I alle fall i morgon. Dagane i det nye året har også tempo. Men jula har eg i hus enno. Trur eg vil starta å pakka den saman i morgon. Saman med gåtur og vasking av kler……og rydding i all alminnelegheit.

Eg kjenner desse dagane eg har attom meg i det nye året har vore krevjande. Så mykje vil eg ikkje påstå eg er til. Ikkje enno. Fekk spørsmål om eg kunne tenkje meg å stå fram. Stå fram som eit utbrent menneske. Gje det eit ansikt. Ser plutseleg for meg denne utbrente fyrstikka medan eg skriv. Men eg er ikkje svart som den. Eg ser nokså likt ut som andre menneske, med dei naturlege variasjonane innan temaet. Men innsida mi ser ingen, føler ingen…..akkurat som det er likt for oss alle. Vi ber våre eigen følelsar einsame.


Eg er for opaheit. Det er så mange bører vil vel å drassa på, så mange unødvendige bører. Vi trur vi må fordi reglene er så stramme rundt oss. Det er derfor eg skriv ein blogg som eg gjer. Om at av til er det utfordringar. Og det er mange dagar med solskin og glede, og det er riktig godt. Men livet er alt dette, og det må det ha lov til å væra. Det er sjølve livet som sliper på oss. Sliper oss til vakre edelsteinar. Livet er mykje meir enn ein perfekt fasade.


Så når energien tek slutt, når ein sluttar å virka så er det ikkje noko ein treng å væra flau over i tillegg. Men eg trur mange er det fordi dette ikkje høyrer inn under opplevinga av det perfekte livet. Ein har vorte ein tapar som ikkje greidde. 

 

Denne børa er ikkje noko nokon treng. Derfor vurderte eg å stå fram, men ville forhøyra meg med andre eg lit på. Dei tre menneska eg hittil har spurt har alle svara det same. Dei har råda meg frå det. Fordi dette er såpass negativt og det er for stort rom for mistolking. I eit lite samfunn og kanskje i dei store også, på sitt vis. Dette er eit tankekors. At det i 2015 er så negativt om ein har strekt seg for langt så ein bør ikkje snakka ope ut om det. Fordi folk vil misforstå og feiltolke. Eg vil verta den mislukka taparen som ikkje greidde betre. 

 

Men eg er ingen tapar, eg sit inne med mykje lærdom. Det er kanskje ikkje ein gong så ille at ting ikkje går slik ein har sett for seg, når ein er gjennom det, -etterpå. For det fører berre til auka forståing av kva eit liv er. Ein får større respekt, større empati og mindre ego…….noko eg synest er heilt greitt. Eg trivest i alle fall godt saman med menneske som er der. Men dette skal vi ikkje snakka om. Vi kan snakka om utsjåande, klede, gardiner og hus. Kjøpe oss skakke på ting, ting og ting…….apropos, januarslet er kanskje i gong no??


Så vert vi lykkeleg og får leva lenge i landet. Og så må vi stå på, stå på slik at vi kan kjøpe alt dette som fortel om oss, at jau, eg har riktig lukkas. For eg har frykteleg mange ting, så eg er ein vinnar som tel. Og ingen ser tomheita i hjarta, men vi fyller opp med ting for å døyva slik at tankane slepp å tenkja.


Erfaringane frå eit liv må vi ikkje visa, for riper og skrukker etter livet skal ikkje synast, vi skal være unge, lukkeleg og rike. Og det skal synast!


 

Stiller eg ansiktet mitt fram som den svarbrente fyrstikka? Eg veit ikkje. Kanskje vil det berre bli frykteleg slitsamt å gå på butikken å spekulera kva dei eg møter tenkjer. Dei små samfunna har ikkje alltid stor takhøgde. “For kva trur dei andre?” er viktig. Og det handlar ikkje berre om meg, det må eg og vera klar over. I mitt liv er det mange andre.

 

Eg er ikkje heilt kome fram til svaret. Men eg trivest best i Öppna Landskap.

 

Tankar på vandring

 

Ikkje kan eg skryta av meg sjølv eller innsatsen min i dag. Men eg aksepterar situasjonen. Og det er bra.

 

Dagen her har loffa i veg, utan tanke på at jula står for døra eller noko av dei andre tinga eg med fordel kunna ofra ein tanke eller to. I staden høyrer eg radio, les på nett og regjerer mi eiga boble.

 

I tillegg har eg vitja ein del andre bobler. Både små og store. Eg høyrer om utdeling av fredsprisar, om Nobel fest. Om hjerneceller og kjolar. Og om sjukehussaka i Møre og Romsdal. Eg høyrer og høyrer. Korleis, kva og slikt.

Liv. Alle desse liva.

Eg les bloggar. Det er mykje formidling. Om både det som er triveleg; jul og mat. Og andre; konfliktar. Nokre brukar mykje tid på å få fram si eiga sanning. Vil ha fleire inn i bobla si. Nokre skriv eit språk som har kontroll både på gramantikken og ortografien, andre er meir oppteke av å fortelja om såra som livet har gjeve. Og alle desse, alle er dei midt i si eiga boble.

Eg ser og les.

Det er andre ting eg skulle ha gjort. For eg trur ikkje på meg sjølv. Da eg reiser meg for å henta ved skjønar eg det, det renn framleis frå nasen. Så det er nok rett at det er slik for meg i dag.

 

Ein gong trudde eg at alle menneskjer tenkte som meg. Forsto like mykje og like lite. Eg oversette mitt eige reaksjonsmønster og forventa det same attende. Men etter kvart har eg forstått meir. Eg har forstått at eg veit så lite. Og at ingen eigentleg forstår så mykje. Dei forstår berre ut i frå sitt perspektiv. Skadar dei utsett andre for er skadar dei sjølv har vorte påført.

Eller; dei forstår ikkje meir. Ikkje enno. Det er så trist. Men det er også litt fint. Som ein grøn stengel som leitar etter ljoset. For alle vil…..trur eg……gjera det som godt er. Om smerta ikkje er for stor. Eller refleksjonane og kunnskapen for dårleg.

Men eg er berre i mi eige boble. Ei kardemommeboble. Eg ser at barna mine er vokse opp der. Det synest eg er greitt. Dei vil gjera det gode. For det dei trur på i si eiga boble.  Da dei var små planta eg frø. For eg trur meir på såmannen, verken spåmannen eller overtydaren er mine lærarmeistre.

Overtydaren som sel bodskapen sitt. Som i direkte sal utanfor ei dør. Overalt møter eg dei. Eg høyrer. Og nokre gong kan det væra på sin plass å opna munnen. Men mange gong er det greitt å høyre. For det kan væra like brukbart å leita etter lærdommen enn å overtyda andre. For det er ikkje sikkert ein veit nok. Eg likar dei store rom som er høge under taket. Fridommen. Der synest eg er viktig å arbeide for.

 

Eg tenkjer. I mi boble fri for mjøl og sukker i dag. Det er glatt seier dei på radioen. Og eg kjenner eg er glad for eg ikkje er ute med bilen. Omnen har slokna, så eg må nok til med meir praktiske øvingar. For det går mot jul.

 

Fiji eller Mauritius

 

I dag har eg første dag i siste ferien min i år. Den er på overtid.

 

Det einaste som er dratt på ferie er tankane mine, dei er så langt av lei at eg får mest ikkje kontakt. Byturen i går og alt som bør skje har lamma dei. Byturen var heilt grei og direkte koseleg, men akkurat no er det greitt eg verken skal til Fiji eller Mauritius.

 

Eg var inne å kika på nettet. Begge stadane ser paradisisk ut. Fiji ligg i Stillehavet og Mauritius i det Indiske hav. Og reise dit vil kosta nokså likt fann eg ut etter ei kort undersøking. Både med organiserrte turar og at ein kan bestille og sette saman sjølv. Så slik i første omgong kan dei to destinasjonane virke lik kvarandre.


Fiji (fra Google)


Mauritius (fra Google)

Las at Mauritius var ubebodd framtil 1500 talet, men var oppdaga på 900 talet.  Øya har vore under kontroll av både Frankrike og England, men vart frigjeve i 1968 og er i dag blant Afrikas rikaste land. Den har et stabilt demokrati.


Mauritius (fra Google)

Fiji vart også oppdaga av europearar på 1700 talet og var engelsk koloni fram til 1970. Det er ei øygruppe av 322 øyer. På ein tredjedel av øyane bor det folk. Fiji er også demokratisk, men har vore utsett for fleire militærkupp.


Fiji (fra Google)

Kanskje eg skal starte og spare til ein av desse stadane. Grovt rekna skal ein kome seg dit og få overnatting for rund tjue tusenlappar.

Kvar ville du ha valt og reist?

Slik når livet mitt er vanleg skal det kunne gå å få det til. No er det nok strevsamt med tur til Kristiansund. Skulle sjå etter klede åt meg, og det vart ein pakke med tynne ullstrømper. Så var vi hos yngste og åt ein lunsj, etter det var eg ikkje til meir. Køyrde mor heim, sovna sittande i sofaen hos foreldra mine.

 

I dag vakna eg til ferien min. Eg har tømd omnen for oske og køyrde i gong vaskemaskina. Elles har eg eit mål om å vaske kjøleskåpet. Tru eg får gjera som for mange år sidan, da eg passa ein liten gut og samtidig vaska kjøleskåpet til foreldra mine. Eg underheldt guten medan eg heldt på, så vi reiste faktisk til Afrika gjennom kjøleskåpet. Han trudde i mange år etter at han hadde vore i Afrika. Guten hadde sterkt utvikla fantasi. Så eg får prøva meg på same reisa i dag eg og, for fantasien min er heller ikkje heilt borte vekk.

 Skal eg velje Fiji eller Mauritius?


Fiji (fra Google)


Mauritius (fra Google)

 

 

Tanketom eller tankefull?

 

 

Kva om ein kunne greie å gjete tankane? Få dei til å gå der det var best å gå. Og så innimellom slå dei av?..

 

Tankane har nok ei mykje større kraft på oss enn kva vi tenkjer over. Har vi bruka krafta bevisst, har nok det vore ei stor hjelp for oss.

 

Vi tenkjer, vi finn ut og reagerer etter det. Det er lett å dra feil konklusjonar. Og det startar med tanken. ?Dei gjer det nok på grunn av det,? tenkjer vi, ?eg greier nok ikkje det.? Så må vi overbevise andre om at vi er betre enn kva vi sjølv føler vi er.

 

 

For meir

 

BforBakk

 

 

Ungdom i vår kultur

 

 

Held noko på å skje i ungdomskulturen når vi snakkar utdanning? Held vi på og få eit skilje? Dei som tek utdaning og dei som droppar ut? Er det økonomisk tufta? Handlar det om evner eller resignasjon? Kva er det som skjer? Eg trudde at alle? ville ta utdaning i dag.

 

Eg har alltid likt best dei som stiller spørsmål ved sanningar. Dei som vel å sjå i andre retningar enn det som storparten gjer. -Enn det som er det mest behagelege.

 

Eg likte den einsame ulven, opprøraren, han som klarte å stå utanføre presset. I utgåva av både henne og han. Eg likar ulvane enno.

 

Samtidig har eg alltid meint at utdanning er viktig, viktig for og ha eit val. Seinare i livet. Dess meir utdanning desto betre. Sjølv om eg høyrer til unnataket, for det er forskjell på høgre utdaning om den er teoretisk eller om den ligg i dei kunstnariske felta. Eg hadde ein oldefar som ville at sønene skulle utdanna seg, sjølv var han. Dei valte å være frie og skaffa seg sin eigen lærdom. På godt og vondt. Eg hadde ein morfar, det hadde gått nokre tiår og han var framsynt. Han ville at mor mi, ei kvinne født på 30-talet, skulle utdanna seg. Eg vaks opp med jenter i mi eiga samtid som fortalte at foreldra snakka dei frå å utdanna seg, for det var bortkasta. Dei skulle da berre gifte seg likevel. Eg var sterkt sjokkert over at nokon kunne tenkje slik på 70-talet.

 

I dag er utdaning noko som er sjølvsagt. Trudde eg. Det er mest vorte komisk i si litt overdimensjonerte fokus. Når eg møter eldre og i alle fall godt vaksne menneskjer som slår kvarandre i hovudet med kven som har mest vekttal. Når folk ikkje har rett til å uttale seg utan dei har eit papir. Når det som var sett på som sunt folkevett ikkje gjeld lengre, så kan det bikka ørlite grann over i komediens skjer, for det vert noko med proporsjonar. Noko i retning av keisarens nye klede. Det er så.

 

Men likevel, i det samfunnet vi lever  er spelereglane slik dei er. Ein kan tilegna seg dei for å bruka dei til det ein sjølv synest er best, helst som i mest samfunnsnyttig.

 

Når eg, som alltid har meint at utdaning var viktig og som trur at dei haldningane har eg planta vidare, møter motstand i frå mine eigne. Da spinn eg. Da blir det glatt under føtene, eg virrar og krafsar opp veggar i forvirringa eg opplever. Eg får lyst til å bli den store mektige som set på plass i store ordelag og fortel sanninga i eksemplanes ljos. Og det er det enklaste, og eg gjer eit fattig forsøk. Men eg kjenner på dumskapen i det.

 

Er det noko som skjer?

 

Som sagt har eg likt rebellane, dei som går dei nye vegane og får til det storparten meiner ikkje går. Og samfunna utviklar seg alltid. Det syner historia. Det har eg sett i mi tid. Det viser kor lite vi veit om sanninga. For den er alltid farga av si tid. Jorda er alltid flat på eit eller anna viset. Det som er sanninga i dag kan ha forandra seg i morgon.

 

Når eg møter motstand mot utdanning hos mine eigne, ser eg da resultat av oppvekstvilkår? Ser eg på symptom på noko i samfunnet? Er det dumskap, naivitet eller klokskap? Sjå det, det kan eg ikkje veta, for eg er ikkje synsk. Eg er berre eit vakse menneskje som har levd nokre år med mine erfaringar av livet. Og skal eg væra heilt ærleg veit eg ikkje. Eg veit ikkje. Eg blir berre frykteleg fortvila og forvirra.

 

Handlar det om tida i dag? Samfunnet vi har fått? Om shoppinga dei unge lærer seg til, på alt? Om at dei ikkje treng å anstrenga seg for noko, drøymen kjem av seg sjølv? Er det ein drivhus generasjon vi har fått, under drivhustaket vårt? Med ljosegrøne, skjøre stilkar av alt for store drøymar? Er dei reaksjonar av all informasjonen dei får på godt og vond og avstanden til det verkelege? Det ekte livet der kvart menneskje blir sett på ut av verdien av seg sjølv? Som menneske. Utan silikonpupper og oppsvulma lepper og musklar fulle av tilførte stoff?

Eg trur på ungdomen. Men eg spekulerer på om noko er i ferd med å skje? Er det slutten på ei tidsfase som eg ser ein flik av? Kanskje slutten av vår sivilisasjon? For andre kulturar, dei undertrykte, ser på utdanning og skolegong som vegen til å ha ein stemme. Utdaning er lik makt. Derfor er viljen til å utføre sterkt til stades. Er viljen i vår kultur så mett av den materielle velstanden at det vert for vanskeleg? Det er lettare å rette fokuset mot seg sjølv, riktig i mot seg…kroppen og den personen ein vil framstå å være, vert det som er viktigast. Der melankolien boset seg i hjernen og tek bort vitsen. Vitsen med livet.

 

Eg veit ingenting, men eg veit det er mykje som er ut av proporsjonane…..og at det ikkje fører til noko godt å ha eit for stort fokus på det.  Ein kan berre gjere sitt beste. For alt går sin gong, med eller utan…….men tankane surrar.

 

Det har vore fint å fått andre sitt synspunkt på opplevinga av ungdom og utdaning i vår kultur.  Er det noko som skjer?